Potomitan

Site de promotion des cultures et des langues créoles
Annou voyé kreyòl douvan douvan

KREYOLAD 1124

Dlo, glo sé lavi

24.04.2026

Jid

Canal des esclaves

Canal des esclaves. Photo Francesca Palli

Simenn dlo

Anlo koté Matinik té ni tout anlo manifestasion alantou dlo.

Pa koté Chelchè, lavil envité timanmay mé granmoun-tou vini sonjé ma-dlo. Jòdijou anlo ma sek oben délè yo anni konstwi la éti sa té yé a, kontel pa Anklo. Mé avan té ni pliziè ma, é sé la moun té ka pran dlo pou kò-yo mé ba bef tou. Ou pa té ka sali dlo pas ou té sav, si pa té ni fok ou té alé chaché’y lasous oben lariviè. Ou té sav si pa té ni dlo, pa té ni lavi.

Pa koté Préchè l’ODE1 ek Solda lanmou – pa tala ka espéré brigo mò-a- mé anlo bénévo ka djoubaté pou nou aprann pran pokosion épi dlo. Yo mennen sé moun-an asou lanmè pou té fè yo konnet laliwondaj-yo. Sé konsa yo rivé konnet «Rézev FALCO»2 Pli fondal-la sé té fè konprann kimanniè dlo ka fè tout an chimen pou pati ek ridéviré. Kontel yo fè yo konprann kimanniè i ka sòti jik an tet la Montàn Pèlé pou rivé jik an lanmè. Yo kriyé chimen-tala épi an bel mo fransé «Le Cycle de l’Eau». Dlo-a pa ka fè sik, mé lè i sòti an koté sé ki i té ja la. Dépi niyaj ka ba lapli. Lapli ka wouzé tè, ka koulè an lariviè jik an lanmè. Moun koumansé pa konprann fok pa anni koupé piébwa aléviré.

Toupandan simenn dlo oben glo moun ka di sèten koté, sa ka fè 6 simenn pa ni loto pou alévini.

Lantoupriz TRANSAGLO an grev toujou, é sé chofè-a mandé wosé salè-yo. Patwon-an di i ja fè tousa i té pé é yonn pa ka rivé konprann lot. I ni lentansion dépozé bilan, kivédi sa éti pa ni loto pèsonel-yo ké kontinié pran fè. An sénatez té an vizit, i pa té fouti déplasé abò transpò an komen kon an Frans. Manzel pofité di sé pli gwo inégalité ek mank fos pou Matinik pé vansé.

Nou lé kwè poblem-tala ké rivé trouvé an solision pas twop moun ka soufè. An pli sa ki ni loto ka kriyé anmwé épi pri lésans ka yenki gadé an siel.

Ou sé di nou adan an zatrap, é dlozié-nou, sé koumansé i koumansé koulé.

Jid

Not pou konprann

  1. L’Office De L’Eau est un organisme pour la préservation de la ressource hydrique.
     
  2. La réserve Falco, du nom d’un plongeur qui a découvert de nombreuses épaves à Saint-Pierre. Cette réserve naturelle est un espace protégé.

Bel poveb kréyol 842

«Dlo piè’y an difé ou pa sav».

*

Sommaire Kréyolad

 Viré monté